ISSN: 1309-8780
e-ISSN: 2822-3985

Gürcan Polat

Ege Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, İzmir/TÜRKİYE https://ror.org/02eaafc18

Anahtar Kelimeler: Antandros, Kybele, Meter İdaia, Troas, Kült, Heykelcik.

Özet

İda Dağı’nın eteklerine kurulmuş bir liman kenti olan Antandros’ta kazı çalışmaları 2001 yılından bu yana sürdürülmektedir. Çalışma alanlarından birisi olan Roma Villası oldukça geniş bir alanı kaplamakta olup üç teras üzerine oturmaktadır. Güneydeki terasta evin sahibine ait olduğu anlaşılan yan yana sıralanmış yedi dükkân yer almaktadır. Bunlardan en doğuda olan diğerlerinin iki katı büyüklükte olup, içerisinde kuzey duvarının yıkılmasından dolayı yoğun moloz ve kireç harç ile karşılaşılmıştır. Devşirme olarak kullanıldığı anlaşılan mimari parçaların yanı sıra bir de mermer heykelcik bu dolgu içerisinden ele geçmiştir. Başı, kolları ve sağ bacağı korunmamış heykelciğin iki yanında ve kucağında aslanlarla tahtta oturan bir Kybele heykelciği olduğu anlaşılmaktadır. Helenistik Dönem’e ait olan bu heykelcik, özellikle Vergilius’un Aeneis kitabında vurguladığı Antandros-Meter İdaia ilişkisi ile birlikte daha bir önem kazanmaktadır. Antik kaynak aktarımlarına ilaveten, Antandros kazılarında parçalar hâlinde ele geçen pişmiş toprak Kybele figürinleri, Troia ve Pıynarlı Taş’ın yanı sıra Antandros’ta da Meter İdaia kültünün önemli bir yere sahip olduğunu kanıtlamaktadır. Her ne kadar tam olarak korunmamış olsa da Antandros Meter İdaia tasvirlerinin başında polos, üzerinde ise göğüs altından bağlanmış khiton, bacağın üzerini örten ve sol omzu üzerinden sarkan himation giyimli olarak tahtta oturduğu anlaşılmaktadır. Öne uzattığı sağ elinde bir phiale tutarken, tahtın kolçağı üzerine koyduğu tympanonun üzerine sol elini yerleştirmiştir. Tahtın iki yanında birer aslanın yanı sıra, kucağında da yatan bir aslan yavrusu oturmaktadır.

Atıf/Citation: Polat, Gürcan, “Antandros’tan Kybele Heykelciği”, Höyük 18, 2026, 115-128.